Một cuốn tiểu thuyết lịch sử xuyên tạc lịch sử

Bài của ai đó (ít thấy tên) trên Văn nghệ Công an.

Cùng tác giả này, có thấy một bài phê cuốn của Lê Thành Khôi (ở đây; cùng là trên Văn nghệ Công an).

---

Một cuốn tiểu thuyết lịch sử xuyên tạc lịch sử

08:29 08/04/2016

Sách "Việt Lam Xuân Thu" là một cuốn tiểu thuyết lịch sử bằng chữ Hán, không rõ tác giả, do Lê Hoan biên soạn, hiệu đính và xuất bản vào những năm đầu thế kỷ XX. Thời gian vừa qua, dịch giả Lê Sơn đã dịch và đổi thành tên mới là "Khởi Nghĩa Lam Sơn" do NXB Từ Điển Bách Khoa ấn hành.

• Cần lên án hành vi xuyên tạc lịch sử
• Một cuốn sách xuyên tạc lịch sử
• Không được xuyên tạc lịch sử

Một cuốn sách nhưng được chia làm 3 quyển với nội dung:

Quyển thứ nhất gồm 21 hồi, viết về giai đoạn lịch sử từ năm 1400 - 1407 với sự kiện Hồ Quý Ly cướp ngôi nhà Trần lập ra nhà Hồ; quân Minh sang xâm lược, cuộc kháng chiến thất bại, cha con Hồ Quý Ly bị giặc bắt giải về Trung Quốc; Lê Lợi tham gia với quân Minh để đánh Hồ Quy Ly trên danh nghĩa "phù Trần, diệt Hồ".

Quyển thứ hai gồm 19 hồi, viết về giai đoạn lịch sử từ 1407 - 1413 với sự kiện các quý tộc nhà Trần nổi dậy khởi nghĩa chống quân Minh như Trần Ngỗi, Trần Quý Khoáng với sự tham gia của các tướng tài như Đặng Tất, Nguyễn Cảnh Dị, Nguyễn Suý… Lê Lợi đã tham gia cuộc khởi nghĩa do các quý tộc Trần lãnh đạo trên danh nghĩa "phù Trần, phản Minh".

Quyển thứ ba gồm 20 hồi, viết về giai đoạn lịch sử từ năm 1418 - 1427 với cuộc khởi nghĩa Lam Sơn do Lê Lợi lãnh đạo đánh đuổi quân Minh, giải phóng đất nước, thành lập nhà Hậu Lê.

Đọc suốt quyển tiểu thuyết "Khởi Nghĩa Lam Sơn" dài 354 trang, tôi nhận thấy đây là một tác phẩm xuyên tạc lịch sử. Mặc dầu là viết tiểu thuyết thì tác giả có quyền hư cấu, sáng tạo nhưng đòi hỏi là phải dựa trên cơ sở sự thật lịch sử, chứ không thể đảo lộn sau trước, trắng đen được, nhưng ở trong cuốn sách này tác giả đã bịa đặt ra hàng trăm chi tiết phi lý, bôi nhọ, xúc phạm những danh nhân, anh hùng dân tộc. Xin nêu ra một số sai phạm trong cuốn sách này:

Mở đầu cuốn sách, tác giả đã tự ý đảo lộn lịch sử: "Dụ Tông làm vua được 28 năm thì truyền ngôi cho người em tên Nhật Suyền (Trần Phủ) tức vua Trần Nghệ Tông. Nghệ Tông làm vua được 3 năm thì băng, người em tên Nhật Vy (Trần Kính) lên nối ngôi, tức vua Trần Duệ Tông" (tr.17). Chi tiết này quá sai sự thật lịch sử: Thứ nhất, Trần Nghệ Tông là anh chứ không phải em Trần Dụ Tông; thứ hai là năm 1369 vua Trần Dụ Tông qua đời không có con nối dõi nên bị Trần (Dương) Nhật Lễ cơ hội chiếm đoạt ngôi vua; đến năm 1370, Trần Phủ mới lật đổ Dương Nhật Lễ và lên ngôi vua lấy hiệu Trần Nghệ Tông, sau đó ông nhường ngôi cho con và lên làm Thái Thượng hoàng, sống tới năm 1394 mới mất, thọ 74 tuổi.

Tiếp đến các hồi sau, tác giả bịa đặt những chi tiết bôi nhọ, xúc phạm người anh hùng Lê Lợi. Từ hồi thứ 12 đến hồi thứ 21 quyển thứ nhất, tác giả hư cấu câu chuyện Lê Lợi có âm mưu hợp tác với giặc Minh để đàn áp cuộc kháng chiến của Hồ Quý Ly với những chi tiết xuyên tạc như: "…

Nhà Minh lấy danh nghĩa đem quân đi dẹp giặc giúp dân. Việc cứu giúp kẻ suy yếu là hợp đạo lý… nên hợp tác với quân Minh đánh đổ cha con họ Hồ" (tr.72). Thật vô lý, vì thời gian này Lê Lợi chỉ là một hào trưởng ở vùng quê miền núi phía Tây Thanh Hóa, chăm chỉ nghề nông, không có bất cứ tài liệu lịch sử nào từ trước đến nay ghi lại là Lê Lợi đã "hợp tác" với ngoại bang để tiêu diệt nhà Hồ.

Có những chi tiết sai lệch nghiêm trọng, không biết là do tác giả thiếu hiểu biết về lịch sử hoặc cố tình xuyên tạc như: "Trần Giản Định thừa thắng dẫn quân chiếm đồn Sinh Quyết, còn mình thì tiến binh đến huyện Lộc Phước. Bỗng đâu viên tiểu quan vào tâu, Thừa tướng Đặng Tất đã qua đời. Trần Giản Định cất tiếng khóc oà, hạ lệnh trú quân, toàn quân đều chịu tang thừa tướng" (tr.153), "Trần Giản Định đắc ý, tiêu xài hoang phí, Nguyễn Cảnh Dị đón ý vua, phục vụ cho vua vui lòng, được Trần Giản Định tin tưởng…Từ đó Nguyễn Cảnh Dị nắm hết mọi việc sinh chuyên quyền, ngày càng thêm kiêu căng" (tr. 154-155)…

Sự thật là sau trận chiến thắng quân Minh vang dội ở trận Bô Cô (Ý Yên, Nam Định) do Đặng Tất chỉ huy, thì Giản Định Đế vì hẹp hòi, đa nghi đã nghe lời xúc xiểm của gian thần nên bày mưu giết chết hai tướng giỏi là Đặng Tất và Nguyễn Cảnh Chân. Con Đặng Tất là Đặng Dung, con Nguyễn Cảnh Chân là Nguyễn Cảnh Dị đã bất mãn rời bỏ Giản Định Đế, hai ông kéo quân vào Nghệ An lập cháu vua Trần Nghệ Tông là Trần Quý Khoáng lên ngôi vua, lấy hiệu là Trùng Quang Đế, tiếp tục cuộc kháng chiến chống Minh. Không biết có dụng ý gì mà tác giả đã cố ý che lấp đi hành động xấu xa - giết oan tướng giỏi - của ông vua tầm thường là Giản Định Đế và bôi nhọ một danh tướng hết lòng vì đại nghĩa như Nguyễn Cảnh Dị?

Tiếp theo là những chi tiết tiếp tục xúc phạm đến vua Trùng Quang: "… Triều đình đều cho là phải, Trần Quý Khoáng đồng ý cho soạn biểu xin hàng, cử Hồ Ngạn Phong đi sứ… Minh Thành Tổ phái Phương Chính mang sắc phong đi Nam, phong cho Trần Quý Khoáng chức Hữu Bố chính sứ Giao Chỉ…" (tr. 182), Vua Trùng Quang cùng các tướng dưới quyền như Đặng Dung, Nguyễn Cảnh Dị, Nguyễn Suý… một lòng kiên quyết kháng chiến cho đến lúc thế cùng lực kiệt, bị giặc bắt vào năm 1413, và khi trên đường giải về Trung Quốc, nhà vua đã nhảy xuống biển tự vẫn để bảo toàn khí tiết, chứ làm gì có chuyện vua tôi dâng biểu đầu hàng nhà Minh như trong sách bôi nhọ; và nếu đầu hàng thì đã được nhà Minh cho làm vua bù nhìn tại nước Nam chứ làm gì có chuyện bị bắt giải về Trung Quốc?

Khi viết về giai đoạn khởi nghĩa Lam Sơn do Lê Lợi lãnh đạo, tác giả lại tiếp tục hư cấu, bịa đặt những chi tiết cực kỳ phi lý, ví dụ như: "Từ đó, Nguyễn Trãi đi tìm địa điểm dựng trường học rồi chọn được nơi dựng trên một ngọn đồi, trở về báo cho Lê Lợi. Lê Lợi cho người lên núi phát dọn chỗ ấy, sau đó cho thông báo rộng rãi trong quân đội và nhân dân biết việc mở trường do Nguyễn Trãi giảng dạy" (tr. 225), "Mấy ngày sau, Lê Lợi đến thăm trường thấy tướng sĩ chuyên cần đọc sách, luyện tập quân sự giống như quang cảnh nơi đất Lỗ của thầy Khổng, đất Trâu của thầy Mạnh ngày xưa" (tr. 227).

Một sự bịa đặt vô lý. Qua các sách lịch sử từ trước đến nay, chúng ta đều biết Nguyễn Trãi đã tìm đến Lam Sơn (Thọ Xuân, Thanh Hoá) để tham gia cuộc khởi nghĩa do Lê Lợi lãnh đạo. Ông là một trong những người sát cánh cùng chủ tướng, giúp Bình Định Vương soạn thảo công văn, thư từ ngoại giao và đóng góp ý kiến vào kế hoạch đánh giặc. Công việc kháng chiến bận rộn và gian khổ nên chủ tướng Lê Lợi không thể nào có đủ thời gian, điều kiện để xây dựng trường cho Nguyễn Trãi dạy học. Câu chuyện Nguyễn Trãi dạy học là vào thuở còn ẩn dật chờ thời, trước khi vào Lam Sơn tham gia khởi nghĩa.

Ở phần tiếp theo, tác giả lại bịa đặt những chi tiết không bao giờ có trong sử sách, xúc phạm anh hùng Lê Lợi: "Vua Lê Thái Tổ thất bại trở về Đông Quan, lo việc đào hào, tu bổ thành trì, binh thế dần dần mạnh trở lại. Vương Thông đắc thắng, tướng sĩ khuyên nên thừa thế tiến đánh Đông Quan, nhưng Vương Thông do dự chưa quyết" (tr. 318).

Sự thật lịch sử: Năm 1426, cuộc kháng chiến lớn mạnh, Lê Lợi dẫn đại quân từ Thanh Hoá tiến ra bao vây Đông Quan. Lê Lợi đóng đại bản doanh ở Bồ Đề (Gia Lâm, Hà Nội ngày nay) để tiện theo dõi mọi động tĩnh của quân thù. Vương Thông bị vây hãm trong thành Đông Quan, tình thế nguy ngập nên phải bí mật cho người chạy về Trung Quốc cầu cứu viện binh. Và sau khi hai đạo viện binh do Liễu Thăng, Mộc Thạnh kéo sang bị quân ta đánh cho đại bại thì Vương Thông đành phải chấp nhận xin giảng hoà, rồi rút quân về nước vào năm 1427.

Cuốn sách có quá nhiều sai sót, vô số tình tiết phi lý, xuyên tạc sự thật lịch sử. Do khuôn khổ bài viết có giới hạn nên chúng tôi chỉ trích dẫn một phần rất nhỏ. Có lẽ tác giả Lê Hoan - một Việt gian theo thực dân Pháp đàn áp phong trào yêu nước của nhân dân ta - ở đầu thế kỷ XX biên soạn cuốn sách này với một động cơ chính trị thiếu trong sáng, đảo lộn sự thật lịch sử để nhằm biện minh cho hành động theo Tây của mình.

Ngày nay, dịch giả Lê Sơn trong quá trình dịch và xuất bản đã không có bất cứ một sự chú thích nào, ngược lại còn tán tụng: "… qua sách này, người đọc tiếp cận tinh thần cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, vẫn là bài học đáng giá không hề cũ, mà tác giả Lê Hoan đã gửi gắm vào cuốn tiểu thuyết này một cách thành công". Như vậy, "tinh thần cuộc khởi nghĩa" và "bài học đáng giá" là gì? Phải chăng là sự xuyên tạc, xúc phạm các vị anh hùng, những bậc tiền nhân đã có công lao to lớn trong công cuộc đấu tranh giành độc lập cho nước nhà.

Phú Trường
http://vnca.cand.com.vn/Ly-luan/Mot-cuon-tieu-thuyet-lich-su-xuyen-tac-lich-su-388459/

Vừa đi vừa đọc lại: Một phê bình về cuốn sách của Lê Thành Khôi

Bài từ năm 2015, của Phú Trường (hiện chưa rõ là bút danh của ai).

Lấy nguyên về từ tở VNCA.

---

Một cuốn sách ‘hoành tráng’ bên ngoài, sơ sài bên trong

08:27 15/05/2015

Sách "Lịch sử Việt Nam từ nguồn gốc đến giữa thế kỷ XX" của tác giả Lê Thành Khôi viết bằng tiếng Pháp, được dịch ra tiếng Việt và Nhà xuất bản Thế Giới ấn hành. Với hơn 600 trang sách in khổ lớn (17x25cm), tác giả là một học giả gốc Việt có danh tiếng tại Pháp và được một giáo sư sử học có uy tín trong nước viết lời giới thiệu, quả thật đã làm choáng ngợp độc giả.

Tuy nhiên, nguồn tư liệu trong sách không có gì mới, đã được đề cập quá nhiều trong các sách lịch sử xuất bản tại Việt Nam từ trước đến nay. Cách nhìn nhận, đánh giá vấn đề của tác giả vẫn theo một khuôn sáo cũ. Chưa kể tác giả đã vướng mắc nhiều sai sót về kiến thức cơ bản hoặc đưa ra những nhận định chủ quan thiếu cơ sở khoa học.

Ở trang 69, khi viết về Vương quốc Văn Lang, tác giả đã bộc lộ sự sai lệch: "Con trai cả của Âu Cơ cai trị Văn Lang với danh hiệu Hùng Vương. Kinh đô vương quốc đặt tại Mê Linh (Phong Châu dưới nhà Đường, ngày nay là Hy Cương trong tỉnh Vĩnh Phú)… Vua đặt các em làm lạc hầu và lạc tướng… các quan nhỏ gọi là bồ chính. Quyền bính được truyền từ cha tới con (phụ đạo)".

Một sự nhầm lẫn tai hại giữa truyền thuyết và sự thật lịch sử. Theo sử sách, thủ lĩnh bộ lạc Văn Lang - bộ lạc hùng mạnh nhất trong 15 bộ lạc của tộc người Lạc Việt sinh sống rải rác trên địa bàn Bắc bộ và Bắc Trung bộ ngày nay - đã thành lập nhà nước Văn Lang, lấy hiệu là Hùng Vương. Hai địa danh hoàn toàn khác nhau: Phong Châu thuộc tỉnh Phú Thọ, Mê Linh thuộc tỉnh Vĩnh Phúc (hiện nay thuộc Hà Nội). Nhà nước Văn Lang chia đất nước làm 15 đơn vị hành chính gọi là bộ, tương ứng với từng khu vực sinh sống của các bộ lạc ngày trước; thủ lĩnh bộ lạc tại địa phương được vua phong làm Lạc tướng cai quản trực tiếp bộ đó. Bồ chính hay còn gọi là Già làng là người đứng đầu đơn vị hành chính cấp cơ sở (làng xã) do dân bầu lên.

Ở trang 450, tác giả viết về khởi nghĩa nông dân ở Bắc Bộ vào thế kỷ XIX: "Các lãnh tụ nông dân như Phan Bá Vành lôi kéo hàng mấy chục nghìn người nông dân nghèo khổ cùng với các nhà nho và đã chống cự trong vòng sáu năm với các lực lượng cơ binh trong vùng bờ biển từ Quảng Yên đến Sơn Nam (1821-1827)".

Bìa sách “lịch sử Việt Nam - từ nguồn gốc đến giữa thế kỷ XX”.

Sự thật cuộc khởi nghĩa do Phan Bá Vành - xuất thân tá điền - lãnh đạo, có các thủ lĩnh xuất thân từ tầng lớp nông dân nghèo hoặc tiểu sử không rõ ràng như Nguyễn Hạnh, Hai Đương…, và chỉ có thêm một võ quan cấp thấp trong quân đội nhà Nguyễn là Vũ Đức Cát gia nhập chứ không có bất cứ nhà nho nào trong hàng ngũ chống lại triều đình này cả. Viết như vậy là một sự "vơ vào", không chính xác.

Ở nhiều chỗ do không chịu tra cứu kỹ nên tác giả chỉ phỏng đoán, như trang 460 khi viết về Nguyễn Trường Tộ: "Từ năm 1863 tới khi qua đời năm 1871, ông gửi không dưới 15 bản điều trần lên triều đình để yêu cầu cải tổ đất nước tận gốc rễ". Sự thật, từ năm 1863 đến trước khi Nguyễn Trường Tộ qua đời ông đã gửi tất cả 68 bản điều trần lên triều đình đề nghị canh tân. Một con số lớn như vậy mà tác giả chỉ nhớ mang máng là "trên 15 bản"(?)

Khi viết về khởi nghĩa Trương Định, tác giả đã có nhận định nhầm lẫn: "Mặc dù bị triều đình Huế giáng chức, người anh hùng vẫn không chịu buông khí giới. Ông tiếp tục cuộc chiến tranh du kích không khoan nhượng chống lại người Pháp dọc theo "mười tám thôn vườn trầu" của Gia Định…" (tr. 468).

Trên thực tế, Trương Định không hề bị triều đình giáng chức mà ngược lại ông được phong chức lãnh binh tỉnh An Giang, nhưng ông không nhận chức vụ mà tiếp tục cùng nhân dân chống Pháp. Ông xây dựng căn cứ kháng chiến tại Gò Công (Tiền Giang), cách khá xa "mười tám thôn vườn trầu" ở Gia Định như tác giả đã viết.

Ở thời điểm vua Tự Đức qua đời (1883) cho đến phong trào Cần Vương (1885 - 1889), tác giả lại tiếp tục sai sót: "Vua Tự Đức qua đời ngày 17/7, tuyệt vọng trước việc di sản quốc gia bị cắt xén. Các quan phụ chính Tôn Thất Thuyết và Nguyễn Văn Tường đưa hoàng tử Hiệp Hòa lên ngôi" (tr. 476).

Năm 1883, vua Tự Đức qua đời, vì không con nối dõi nên ông để lại di chúc cho người con nuôi là Dục Đức nối ngôi, nhưng ông này chỉ ngồi trên ngai vàng 3 ngày thì bị hai vị phụ chính đại thần là Nguyễn Văn Tường và Tôn Thất Thuyết phế truất, đưa một vị hoàng thân là Lãng Quốc công Hồng Dật lên ngôi lấy hiệu là Hiệp Hòa. Tác giả muốn "đốt cháy giai đoạn" nên tự tiện cắt xén bớt lịch sử, bỏ qua Dục Đức và đưa thẳng Hiệp Hòa lên ngôi (!).

"Hàm Nghi bị đưa đi đày ở Angiêri, nhưng ngọn lửa kháng chiến còn kéo dài được hơn 20 năm nữa" (tr.484). Thực tế, sau khi vua Hàm Nghi bị Pháp bắt (1888) và đày sang châu Phi, phong trào kháng Pháp kéo dài đến năm 1895 thì chấm dứt với sự thất bại của khởi nghĩa Hương Khê do Phan Đình Phùng lãnh đạo - cuộc khởi nghĩa cuối cùng trong phong trào Cần Vương. Như vậy phong trào chỉ kéo dài thêm 7 năm nữa mà thôi.

Ở trang 485: "Hoàng Hoa Thám quen gọi Đề Thám lãnh đạo cuộc kháng chiến. Từ căn cứ của ông ở Yên Thế, vị thủ lĩnh dũng cảm, với một nghị lực bất khuất này, mở các cuộc tấn công định kỳ vào các tỉnh Bắc Giang, Thái Nguyên và Hưng Hóa…". Tỉnh Hưng Hóa thời phong kiến nhà Nguyễn bao trùm cả khu vực Tây Bắc, thời Pháp thì Hưng Hóa phần lớn thuộc địa phận tỉnh Phú Thọ ngày nay, cách xa Bắc Giang cả trăm km. Phạm vi hoạt động của Hoàng Hoa Thám chỉ loanh quanh dăm tổng ở huyện Yên Thế (Bắc Giang). Ông làm gì có đủ lực lượng lớn để có khả năng mở rộng địa bàn hoạt động đến một nơi quá xa đại bản doanh như vậy?

Sang phần viết về phong trào đấu tranh đầu thế kỷ XX, nhầm lẫn lại tiếp tục. Ở trang 487 có đoạn viết về Phan Bội Châu: "Đỗ đầu trong khoa thi hội ở Vinh, ông từ chối vị trí dành cho mình… Sau khi đi từ Nam ra Bắc và gặp Đề Thám tại đây, đồng thời nhận ra sự hẹp hòi trong cái nhìn của Đề Thám, ông xuất bản một bài văn đả kích mang tựa đề Lưu cầu huyết lệ tân thư, trong đó miêu tả nỗi nhục của dân tộc". Thi Hội là Đại khoa được tổ chức tại kinh đô Huế để chọn tiến sĩ, phó bảng. Ở Nghệ An chỉ có thi Hương để chọn cử nhân, tú tài. Phan Bội Châu đỗ Giải nguyên (Cử nhân thủ khoa) tại trường thi Nghệ An năm Canh Tý (1900). Ông viết "Lưu Cầu huyết lệ tân thư" nhằm kích thích lòng yêu nước, kêu gọi nhân dân đấu tranh chứ không phải mục đích đả kích Đề Thám.

Ở trang 490, tác giả có đến mấy sai sót: "…một vụ âm mưu nổi dậy ở Nam Kỳ với Gilbert Chiếu được ghi nhận năm 1913", "…tháng 3-1915, Nguyễn Hải Thần từ Quảng Tây tìm cách hạ đồn Tà Lùng (Lạng Sơn) nhưng đã bị đẩy lui", "Mặc dầu bị tra tấn, Lương Ngọc Quyến vẫn cố tìm cách lên tinh thần các bạn hữu và lôi kéo đội dân quân tự vệ", "…Trịnh Văn Cấn vào bưng ở Yên Thế, lãnh thổ của Đề Thám xưa, cầm cự trong nhiều tháng trước khi ngã gục", "Chính vào năm 1917 này, Quảng Châu nổi dậy chống lại chính quyền Bắc Kinh và sự trở lại của Tôn Dật Tiên khiến Phan Bội Châu được thả tự do. Nhưng chẳng có mấy hy vọng ở châu Âu. Ông tiếp tục cuộc sống nay đây mai đó tại Trung Quốc, Nhật Bản và Xiêm, viết báo để kiếm sống" v.v…

Sự thật, Trần Chánh Chiếu là một nhà văn, nhà báo, nhà hoạt động dân chủ ôn hòa chứ không theo xu hướng bạo động nên không có âm mưu nổi loạn. Tác giả nhầm với vụ nổi loạn năm 1913 ở Nam Kỳ do Phan Xích Long chủ trương. Đồn Tà Lùng thuộc Cao Bằng chứ không phải Lạng Sơn. Lương Ngọc Quyến lôi kéo đội lính khố xanh (lính địa phương người Việt thời Pháp thuộc bảo vệ trị an trong một tỉnh) chứ không phải là dân quân tự vệ.

Trịnh Văn Cấn chống trả không nổi với binh lực Pháp đã rút quân khỏi thị xã Thái Nguyên về vùng Tam Đảo, giáp tỉnh Vĩnh Yên thời bấy giờ; sau đó quay sang Đại Từ (Thái Nguyên) rồi thế cùng lực kiệt phải tự sát để khỏi rơi vào tay giặc, chứ ông không vào bưng Yên Thế là lãnh thổ của Đề Thám ngày trước. Kể từ năm 1917 cho đến khi bị bắt vào năm 1925, Phan Bội Châu hoạt động cách mạng ở Trung Quốc chứ không sang Xiêm hoặc Nhật Bản...v.v…

Nguồn tư liệu quá lạc hậu, cách viết vắn tắt sơ lược, lại vướng mắc rất nhiều sai sót về kiến thức cơ bản mà ở trên chúng tôi chỉ nêu ra một số ít. Vì vậy, nhãn, mác bề ngoài trông rất hấp dẫn, cuốn sách vẫn không giúp ích gì được cho thực chất sơ sài ở bên trong.

Phú Trườnghttp://vnca.cand.com.vn/Ly-luan/Mot-cuon-sach-hoanh-trang-ben-ngoai-so-sai-ben-trong-350454/